Fundusz Sołecki 2027

W miesiącach sierpień – wrzesień w 35 sołectwach Gminy Zamość będą miały miejsce zebrania wiejskie. To okazja do rozmów z Wójtem lub Sekretarzem Gminy o sołeckich i gminnych sprawach. Uczestniczący w nich Mieszkańcy będą też mieli okazję aktywnego włączenia się w podejmowanie finansowych decyzji budżetu Gminy Zamość 2027 roku. Jego częścią jest program FUNDUSZ SOŁECKI, czyli wydzielone w budżecie pieniądze dla każdego sołectwa. O tym na co je wydać będą decydowali Mieszkańcy podczas zebrań wiejskich. W skali gminnej FUNDUSZ SOŁECKI to 1 394 181,90 zł. Jedenaście największych sołectw ma do zagospodarowania po 55 980 zł, najmniejsze 15 282,54 zł (pełny wykaz w dalszej części Biuletynu). To nie są małe środki i można je dobrze wykorzystać dla wspólnego lokalnego celu. Oczywiście nie możemy w tym miejscu mówić o inwestycjach drogowych i innych, gdyż to nie ten poziom środków finansowych. O takich zadaniach decydują Wójt i Rada Gminy. Na poziomie decyzji sołeckich można jednak w ramach kwot FUNDUSZU SOŁECKIEGO zrealizować ciekawe społeczne inicjatywy. Mamy tego w Gminie Zamość dobre przykłady. Zachęcam do udziału w zebraniach wiejskich i aktywnego włączenia się w proces kreowania nie tylko społecznych wydarzeń miejsca w którym żyjemy.

Czym jest Fundusz Sołecki?

Wszystkie prawne zagadnienia związane z Funduszem reguluje ustawa z dnia 21 lutego 2014 roku o funduszu sołeckim. Została ona znowelizowana ustawą z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim. Zmian tych nie uwzględniłem przygotowując tekst, który ukazał się w poprzednim wydaniu Biuletynu. Przepraszam za to niedopatrzenie. Udział w programie Gmin nie jest obowiązkowy, w Gminie Zamość funkcjonuje on od 2016 roku. Są to wydzielone dla sołectw w budżecie Gminy pieniądze, podzielone na poszczególne sołectwa według liczby Mieszkańców. O wyodrębnieniu w budżecie FUNDUSZU decydują Wójt, który przygotowuje właściwy projekt uchwały i Rada Gminy przyjmując uchwałę. Natomiast decyzję o tym, co ma być finansowane ze środków FUNDUSZU SOŁECKIEGO, podejmują Mieszkańcy poprzez głosowanie w trakcie zebrania wiejskiego. Techniczną realizacją wybranego przez Mieszkańców zadania zajmuje się Wójt Gminy (z Administracją).

Na jakie zadania można przeznaczyć środki z Funduszu Sołeckiego?

Wskazane do realizacji zadania muszą spełniać warunki określone w art. 2. ust. 6 ustawy o funduszu sołeckim:

• mają przyczynić się do poprawy warunków życia Mieszkańców danego Sołectwa,
• mają być zgodne ze strategią rozwoju Gminy,
• muszą mieścić się w katalogu zadań własnych Gminy.

Ze środków FUNDUSZU SOŁECKIEGO nie można realizować przedsięwzięć, do których realizacji zobowiązany jest Powiat, Województwo lub Rząd, np.: budowa chodników przy drogach powiatowych, wojewódzkich i krajowych oraz przejść dla pieszych na nich. Art. 2 ust.7. określa, że środki funduszu mogą być przeznaczone na pokrycie wydatków zmierzających do usunięcia skutków klęski żywiołowej.

W jaki sposób Sołectwo może rozdysponować środki Funduszu Sołeckiego 2027 roku?

Propozycje przeznaczenia środków FUNDUSZU są przedstawiane podczas zebrania wiejskiego. Mieszkańcy uczestniczący w zebraniu wiejskim poprzez głosowanie jawne podejmują ostateczną decyzję. Prawo do udziału w zebraniu wiejskim (oraz głosowania na nim), zgodnie z §18 statutu Sołectwa, mają wszyscy mieszkańcy sołectwa, posiadający czynne prawo wyborcze do Rady Gminy Zamość. W tym przypadku meldunek nie jest ważny, trzeba mieszkać w sołectwie i figurować na liście wyborców (w sołectwie). Zebranie wiejskie zwołuje Sołtys. Organizację zebrania wiejskiego określa również statut sołectwa. Zebranie wiejskie, na którym mieszkańcy podejmują decyzje, o tym, co chcą sfinansować ze środków FUNDUSZU SOŁECKIEGO 2027 roku musi odbyć się najpóźniej 30 września 2026 roku.

Kto i jak może zgłosić na zebraniu wiejskim wniosek w sprawie wydatkowania środków Funduszu Sołeckiego?

Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Funduszu Sołeckim – cytat „wniosek danego sołectwa uchwala zebranie wiejskie z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej lub co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa”. Prawo do składania wniosku na zebraniu wiejskim mają więc Sołtys lub Rada Sołecka lub grupa co najmniej 15 pełnoletnich Mieszkańców Sołectwa. Konieczna forma pisemna wniosku.

Co powinien zawierać wniosek składany na Zebraniu Wiejskim?

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o funduszu sołeckim wniosek Sołectwa – cytat „powinien zawierać wskazanie przedsięwzięć przewidzianych do realizacji na obszarze sołectwa w ramach środków określonych dla danego sołectwa (…) wraz z oszacowaniem ich kosztów i uzasadnieniem”. Z powyższego wynika, że podobne wymagania dotyczą wniosku przedkładanego zebraniu wiejskiemu pod głosowanie. Powinien zawierać opis (nazwę) przedsięwzięcia (lub przedsięwzięć), opis efektu, szacunkowe koszty realizacji oraz krótkie uzasadnienie. Dla uproszczenia procedury w Gminie Zamość przyjęto druk wniosku, który można pobrać ze strony www.gminazamosc.pl. Koszty realizacji przedsięwzięć nie mogą przekraczać kwoty funduszu sołeckiego, przypadającego sołectwu (patrz wykaz kwot) Uzasadnienie wniosku powinno określać sposób jego realizacji i wskazać jak działania te przyczynią się do poprawy warunków życia Mieszkańców sołectwa.

Co jeszcze trzeba wiedzieć o wydatkowaniu środków Funduszu Sołeckiego?

Przyjęty przez zebranie wiejskie wniosek o przeznaczeniu środków funduszu Sołtys przekazuje Wójtowi w terminie do 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, celem uwzględnienia go w projekcie budżetu Gminy (Art. 5 ust.4). Środki FUNDUSZU 2027 roku trzeba wydać i rozliczyć do końca roku. Nie można ich gromadzić poprzez przeniesienie ich na kolejny rok. Sołectwa mogą podejmować wspólne decyzje o wydatkowaniu środków FUNDUSZU. Wówczas potrzebne są uchwały zebrań wiejskich wszystkich sołectw chcących realizować wspólne zadanie. Realizacja zadania, zgłaszanego do wykonania w ramach środków FUNDUSZU SOŁĘCKIEGO, powinna zakończyć się konkretnym wymiernym efektem, który podawany jest w uzasadnieniu wniosku. Dlatego ważne jest, aby środki potrzebne na realizację zgłaszanego zadania współgrały z kwotą funduszu sołeckiego przypadającego sołectwu i umożliwiały osiągnięcie efektu wskazanego we wniosku. Składane do Wójta przez Sołtysów wnioski podlegają kontroli organów Wojewody i innych służb, np. NIK. Ustawa o funduszu sołeckim zobowiązuje Wójta Gminy do analizy składanych wniosków i reakcji w przypadku naruszenia określonych przez Parlament zasad – art. 5 ust. 5 ustawy: – cytat „Wójt (burmistrz, prezydent miasta) w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku odrzuca cały wniosek albo poszczególne przedsięwzięcie lub przedsięwzięcia w nim zawarte, jeżeli nie spełniają warunków określonych w ust. 2–4 lub w art. 2 ust. 6 lub 7, jednocześnie informując o tym sołtysa”. Gdyby taka sytuacja nastąpiła Sołtys w terminie siedmiu dni może podtrzymać wniosek kierując go do Rady Gminy. Wówczas Rada Gminy rozpatruje ten wniosek w terminie 30 dni od jego otrzymania. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) związany jest rozstrzygnięciem Rady Gminy. Szczegóły w art.5 ust. 6-10 znowelizowanej ustawy o funduszu sołeckim.

Co trzeba zrobić, aby współdecydować o przeznaczeniu środków Funduszu Sołeckiego?

Udział w zebraniu wiejskim jest podstawowym warunkiem, gdyż tylko organ stanowiący sołectwa (zebranie wiejskie) jest prawnie umocowany do tego rodzaju decyzji. Warto zapoznać się z powyższym tekstem oraz innymi materiałami zamieszczonymi na www.gminazamosc.pl (ustawa o funduszu sołeckim, statut Sołectwa). Tam też jest do pobrania druk wniosku składanego w trakcie zebrania wiejskiego. Wniosek można przygotować wcześniej i przed terminem zebrania zbierać pod nim podpisy osób uprawnionych do udziału w zebraniu. Taki wniosek oczywiście trzeba przynieść na zebranie wiejskie i w jego trakcie przekazać Sołtysowi. Dobre przygotowanie do udziału w zebraniu wiejskim, a więc i świadome decyzje, mogą zapewnić wcześniejsze rozmowy z Sołtysem i Radnym Rady Gminy. Warto wcześniej omówić sprawę z sąsiadami. W celu dobrego przygotowania wniosku można przed zebraniem napisać do Wójta Gminy Zamość poprzez www.gminazamosc.pl „zadaj pytanie Wójtowi”. W ten sposób warto rozstrzygnąć kwestię, czy planowane przedsięwzięcie jest zadaniem własnym Gminy i jakie środki mogą być potrzebne na jego realizację. Informacje o terminach zebrań wiejskich są zamieszczone w dalszej części Biuletynu oraz www.gminazamosc.pl. Będziemy je wysyłać także poprzez gminny informator sms. Kto jeszcze nie zarejestrował w nim swojego telefonu komórkowego, warto to uczynić. Wystarczy wejść na www.gminazamosc.pl i zarejestrować się. Nie podaje się nazwiska tylko numer telefonu i nazwę sołectwa. Sołtysi będą informować o zebraniach wiejskich poprzez plakaty i „motylki”. Będą prosić Księży Proboszczów Parafii o przekazywanie informacji o zebraniach. ZAPRASZAM NA ZEBRANIA WIEJSKIE w miesiącu wrześniu. To kolejna okazja do rozmów o ważnych sołeckich i gminnych sprawach. Do zobaczenia.

23.08.2026 r., Ryszard Gliwiński

Wysokość środków przypadających na sołectwo

Harmonogram zebrań wiejskich