29 grudnia 1942 r. we wsi Białowola na Zamojszczyźnie w odwecie za pomoc udzieloną partyzantom niemiecka ekspedycja karna wymordowała 52 osoby, w tym 22 kobiety i 12 dzieci. Z przelanej niewinnej, polskiej krwi przyszła wolność dla potomków. Dlatego lub właśnie za to uczniowie Szkoły Podstawowej w Białowoli wraz z dyrekcją, nauczycielami, Kołem Gospodyń Wiejskich w Białowoli, a także Sołectwem Białowola i Ochotniczą Strażą Pożarną w Białowoli postanowili uczcić pamięć ofiar. 29 grudnia 2022 r. Społeczność wsi Białowola uczestniczyła w obchodach 80-lecia tego tragicznego wydarzenia, które rozpoczęto od złożenia pod pomnikiem kwiatów przez delegacje: Pan Senator Jerzy Chróścikowski, Pan Starosta Stanisław Grześko, władze sołeckie, oświatowe i lokalne. Następnie uroczystość miała miejsce w kaplicy pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Białowoli, gdzie uczniowie SP w Białowoli oraz Panie z KGW w Białowoli przygotowali część artystyczną, po której miała miejsce Msza Święta w intencji pomordowanych. Wiersze, fragm. zapisków naocznych świadków oraz pieśni przygotowane przez uczniów kl. VI-VIII przybliżyły obraz wojennych wydarzeń. Dopełnieniem tej części występu był Apel Poległych. W dalszej części zaprezentowały się z Panie z miejscowego KGW. Swoim występem słowno-muzycznym dały świadectwo tego, że w Białowoli wydarzenia, które miały miejsce 80 lat temu, są nadal żywe. W ramach występów, wykonanych przez uczniów i zespół, znalazły się napisane z tej okazji utwory Pani Marii Juszczak, dyrektor Bożeny Radlińskiej oraz relacja Pana Wiesława Kuźmy. Po zakończeniu części artystycznej ks. proboszcz Józef Bednarski w koncelebrze z ks. Pawłem Szutką odprawili Mszę Św. w intencji pomordowanych mieszkańców wsi Białowola. Oprawę muzyczną Mszy wykonała Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP Białowola pod przewod. Andrzeja Greszty. Całej uroczystości towarzyszyła honorowa asysta sztandaru Ochotniczej Straży Pożarnej w Białowoli oraz szkolny poczet sztandarowy. Podsumowaniem uroczystości było wspólne kolędowanie w SP w Białowoli, gdzie Panie z KGW przygotowały słodki poczęstunek dla uczestników wydarzenia. Takie uroczystości, jak obchodzona w Białowoli 80. rocznica mordu, pokazują i uczą nasze dzieci, że nie tylko wielkie wydarzenia i bitwy powinno się upamiętniać, ale też te lokalne zdarzenia historyczne, które są bardzo ważne dla danej społeczności. Przecież „Białowolska Ziemia, tyle przeżyła; Była mokra od krwi i łez; Była i jest dla nas kochana; Tu nasze miejsce na Ziemi jest …”. Organizatorzy serdecznie dziękują wszystkim osobom zaangażowanym w obchody rocznicowe w Białowoli i uczestnikom uroczystości.
Bożena Radlińska
