10 lipca 2022 r. już po raz II, na terenach zielonych przy Centrum Geoturystycznym Gminy Zamość w Lipsku Polesiu, odbył się historyczny piknik samorządowy. Po raz pierwszy takie wydarzenie miało miejsce w roku 2021. Wówczas było to podsumowanie projektu „Rowelove Roztocze – razem pomimo granic”, finansowanego przy wsparciu środków UE w ramach programu współpracy transgranicznej Polska – Białoruś – Ukraina. Dzięki środkom z tego projektu powstało właśnie Geocentrum. Obiekt dzięki miejscom noclegowym, wypożyczalni rowerów, ścieżkom dydaktycznym oraz rozbudowanej infrastrukturze zewnętrznej stał się atrakcyjnym miejscem na mapie Roztocza. Miejsce z dużą zewnętrzną altaną stało się bazą wypadową dla znanego nie tylko w Gminie Zamość Uczniowskiego Klubu Sportowego Azymut Siedliska, który organizuje tam świetne wydarzenia turystyczne i sportowe. Niestety, wybuch wojny na Ukrainie nie pozwolił na pełne wykorzystanie potencjału obiektu. W Geocentrum już do samego początku agresji Rosji znaleźli schronienie uchodźcy z Ukrainy, głównie kobiety i dzieci. Taka zaistniała potrzeba….
Gmina Zamość jednak nie ustaje w wysiłkach, aby wypromować obiekt, poprzez organizację imprez turystyczno-sportowych, wydarzeń kulturalnych, spotkań i konferencji. Staramy się w to angażować również mieszkających tam uchodźców. Od samego początku w promocji obiektu kładziemy nacisk na ekologię, turystykę historię okolicy oraz jego urokliwe zaciszne, położenie.
Organizowany 10 lipca piknik historyczny „Od Natury do Kultury” dedykowany był jubileuszowi 100-lecia rozpoczęcia w Lipsku Polesiu badań wczesnośredniowiecznych kurhanów i pretekstem, aby w pikniku nawiązać właśnie do historii Słowian. Celem organizacji pikniku było zbliżenie i integracja Mieszkańców wszystkich Sołectw Gminy Zamość, promocja aktywnych form spędzania wolnego czasu, popularyzacja historii, pobliskich odkryć archeologicznych, a także promocja obiektu Centrum Geoturystycznego oraz integracja z uchodźcami z Ukrainy.
Informację o przygotowaniach do pikniku i planowanych na nim atrakcjach skierowano do wszystkich Sołectw Gminy Zamość. Zaproponowano w nim formułę międzysołeckich zmagań plastyczno – kulinarno – zręcznościowych, której efektem miało być wyłonienie najbardziej słowiańskiego sołectwa Gminy Zamość 2022 r., a dla szefa tego sołectwa przygotowano przechodni tron wodza! Opracowano szczegółowy regulamin konkursu, który składał się z trzech części: I Konkurs na kwietną koronę – słowiański wianek na głowę, II Konkurs na słowiański kosz obfitości, III Sołeckie zmagania zręcznościowe.
Wśród zadań zręcznościowych odbyły się między innymi: „Obrona grodu Zjawienie”, „Słowiańska koszykówka”, „Slalom z jajem pomiędzy kurhanami” …Suma punktów uzyskanych w tych trzech konkurencjach była brana pod uwagę podczas wyłaniania Najbardziej Słowiańskiego Sołectwa Gminy Zamość 2022 r. W celu zapewnienia bezstronności komisji oceniającej zaproszono do współpracy specjalistów w dziedzinie słowiańszczyzny: wieloletniego dyrektora Muzeum Zamojskiego Pana Andrzeja Urbańskiego oraz archeologa Pana Łukasza Miechowicza pracownika Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk oraz Panią prezes UKS Azymut Siedliska Dorotę Czarny.
Taka propozycja żartobliwej rywalizacji spotkała się z dość dużym zainteresowaniem mieszkańców gminy. Swoje uczestnictwo zgłosiły sołectwa Białobrzegi, Bortatycze, Hubale, Chyża, Jatutów, Kalinowice, Lipsko Polesie, Łapiguz, Mokre, Płoskie, Pniówek, Siedliska, Szopinek, Skokówka, Skaraszów, Wierzchowiny, Wólka Wieprzecka, Wysokie, Wychody, Zarzecze, Zwódne, Zawada, Żdanówek. Przedstawiciele sołectw znakomicie wczuli się w rolę i przygotowali słowiańskie wianki, jadło, stroje i dekorację swoich stoisk. Wykazali się przy tym niesamowitą pomysłowością, Przygotowali się też kondycyjnie do przeprowadzonych konkurencji. Wydarzenie swoją obecnością zaszczyciła Pani Monika Pawłowska poseł na sejm RP, która w towarzystwie Wójta Gminy Zamość pana Ryszarda Gliwińskiego i członków komisji konkursowej dokonała uroczystego otwarcia. Pani poseł była pod dużym wrażeniem prezentacji sołectw i całego wydarzenia. Nawiązała liczne kontakty z sołectwami, co zaowocowało jej obecnością na kolejnych planowanych wydarzeniach sołeckich w Gminie Zamość. Spotkanie zaczęło się od korowodu, w którym zaprezentowały się delegacje sołeckie. Następnie odbył się konkurs na najpiękniejszy wianek, później komisja oceniała słowiańskie kosze obfitości, a w tym samym czasie odbywały się konkurencje zręcznościowe, które sędziowali i przeprowadzali członkowie UKS Azymut i STS Gryf Gmina Zamość.
Najtrudniejszym zadaniem okazała się ocena wianków i koszy obfitości – znawcy tematu z jury postawili na zgodność prezentacji z wiedzą historyczną i uznali, że w kategorii na,, Kwietną Koronę – słowiański wianek na głowę” I miejsce zajęło sołectwo Szopinek, II miejsce sołectwo Mokre, a III miejsce sołectwo Chyża.
Natomiast w kategorii,, Słowiański kosz obfitości” I miejsce zdobyło sołectwo Szopinek, II miejsce Sołectwo Bortatycze, a III miejsce sołectwo Skokówka.
Po podsumowaniu zmagań zręcznościowych ogłoszono, że najbardziej słowiańskim sołectwem w Gminie Zamość 2022 r. jest sołectwo Szopinek.
Sołtys Sołectwa Szopinek mógł zasiąść na tronie wodza. Tron jest jednak trofeum przechodnim i w przyszłym roku ponownie mamy zamiar przeprowadzić podobne zmagania i znowu można będzie zdobyć tron.
Wydarzeniu towarzyszyły liczne wystawy i prezentacje, w których wzięły udział: Stowarzyszenie Kobiet na rzecz promocji środowisk lokalnych 28+, Stowarzyszenie Wysokie nad Łabuńką, OSP Mokre, Zamojski Związek Hodowców Gołębi i Drobiu Ozdobnego. Odbyły się warsztaty wytwarzania biżuterii skórzanej prowadzone przez panią Agnieszkę Palonkę ze Skokówki oraz warsztat garncarski prowadzony przez pana Mirosława Lipskiego. Po raz pierwszy publicznie zaprezentowało się tam stoisko Geocentrum Turystycznego, składające się z pracowni archeologicznej oraz chaty Szeptuchy-zielarki. Było też zorganizowane małe plenerowe studio telewizyjne, które realizowało wywiady z niektórymi z uczestników wydarzenia. Dla dzieci były przygotowane dmuchane zamki oraz wata cukrowa i lody. Drużyna Grodów Czerwieńskich zapoznawała uczestników ze strojami z epoki, prezentowała życie obozowe oraz walki wojów.
Po podsumowaniu konkurencji rozpoczął się cykl koncertów, w których wystąpili: Pani Halina Konakh – wokalistka z Łucka na Ukrainie, Lolek Orkiestra, Zdzisław Banasiak. Koncert Pani Konakh zgromadził pod zaimprowizowaną sceną sporą liczbę przebywających w Naszej gminie uchodźców. Nie tylko mieszkańców obiektu Geocentrum. Były łzy wzruszenia, słowa podziękowań kierowane do Polaków i wspólne śpiewanie. Grupa Lolek Orkiestra jak zwykle rozruszała publiczność w rytm ludowej i folkowej muzyki i jak zwykle Lolek opowiadał różne ciekawe historie. Na koniec debiutant na gminnej scenie muzycznej Pan Zdzisław Banasiak starał się zachęcić pozostałych na placu do wspólnej zabawy w karaoke. Spotkanie zakończyło się późnym wieczorem… W imieniu organizatorów serdecznie dziękuję za liczne przybycie i zaangażowanie przede wszystkim delegacjom sołeckim. Dziękuję też Stowarzyszeniom STS Gryf Gmina Zamość oraz UKS Azymut za organizację i przeprowadzenie zawodów zręcznościowych, a OSP Mokre za zabezpieczenie wydarzenia. Słowa podziękowania należą się też pracownikom Gminnego Zakładu Obsługi Komunalnej za przygotowanie terenu uroczystości. Mam nadzieję, że wydarzenie w Centrum Geoturystycznym na stałe wpisze się w harmonogram gminnych wydarzeń społecznych. Planujemy, że tak będzie. Jednocześnie przyjmuję wszystkie uwagi i opinie o wydarzeniu, aby w przyszłości można je organizować jeszcze sprawniej, atrakcyjniej, liczę na sugestie i zapraszam do spotkania za rok.
Konrad Dziuba
Dyr. WSiP Gminy Zamość
