„ …wyrwani spod skrzydeł matek,
wrzuceni do wagonów,
wieźli w nieznane swoja tragedię głodem i chłodem znaczoną”
M. Karczmarczyk „ Rozmowa z wnuczkiem”
Tomaszowski Szwadron im. 1 Pułku Kawalerii Korpusu Ochrony Pogranicza z siedzibą w Majdanie Górnym oraz Szkoła Podstawowa im. Papieża Jana Pawła II w Płoskiem pod kierownictwem Joanny Wałczuk-Piech przy współudziale grup rekonstrukcyjnych z następujących organizacji: Grupa Rekonstrukcyjno Historyczna im. płk. Tadeusza Zieleniewskiego, GRH WIR, GRH ORDON, POW Łańcut, B. Roczkowski, Grupa Rekonstrukcji Historycznej Ludności Cywilnej Tomaszów Lubelski zorganizowali obchody 80. rocznicy wysiedlenia Płoskiego i Powstania Zamojskiego.
Uroczystości rozpoczęły się mszą święta w Kościele pw. św. Jacka w Płoskiem, której przewodniczył Ksiądz Proboszcz Zbigniew Szalko w intencji wszystkich wysiedlonych nie tylko z miejscowości Płoskie i Siedliska , ale z terenu naszej Gminy Zamość. Po mszy zostały złożone wiązanki, zapalone znicze przy Pomnikach Pamięci Ofiar II wojny światowej.
Uczestnikami uroczystości byli m. in.: Posłowie na Sejm RP Tomasz Zieliński – wiceprzewodniczący Sejmowej Komisji Edukacji i Nauki Młodzieży oraz Sławomir Zawiślak Prezes Światowego Związku Żołnierzy AK okręg Zamość, Starosta zamojski Stanisław Grześko, Wójt Gminy Zamość Ryszard Gliwiński, Przewodniczący Rady Gminy Zamość Piotr Koczulap, radni naszej gminy i sołtysi – z Płoskiego Tadeusz Kostrubiec i Krzysztof Ostasz, radni powiatu Ireneusz Ścirka i Konrad Dziuba, z ramienia KO w Lublinie Delegatura w Zamościu wizytator Maria Gruszka, Dyrektor Biblioteki Publicznej Gminy Zamość Elżbieta Stankiewicz, druhowie OSP Płoskie, KGW i mieszkańcy Płoskiego i Siedlisk.
W tych podniosłych i wzruszających chwilach towarzyszyły poczty sztandarowe: Szkoły Podstawowej im. Papieża Jana Pawła II w Płoskiem, OSP w Płoskiem oraz Światowego Związku Żołnierzy AK okręg Zamość.
W okolicznościowych wystąpieniach Dyrektor Szkoły w Płoskiem Jolanty Adamczuk, Poseł Sławomir Zawiślak, pan Starosta Stanisław Grześko i Wójt Gminy Zamość Ryszard Gliwiński przypominali o smutnych wydarzeniach z 1941 i 1942 roku na terenach naszej Zamojszczyzny, zwracając jednocześnie uwagę na kultywowanie pamięci o tragicznych kartach historii naszej małej Ojczyzny, ale nie tylko przez odwiedzanie miejsc pamięci narodowej. Zachęcali do zapoznawania z przeszłością, przypominania o niej młodym pokoleniom w czasie lekcji żywej historii. Pomniki to tylko martwy kamień, który nie będzie spełniał swojego zadania, jeśli nie będzie stała za nim pamięć ludzka.
Znaczenie tych działań projektowych w wychowaniu młodych ludzi podkreślił pan Poseł Tomasz Zieliński, odczytując okolicznościowy list od Pana Przemysława Czarnka Ministra Edukacji i Nauki.
Inscenizacja z 4 grudnia 2022 r. to hołd oddany ludziom nie tylko walczącym za ojczyznę ale także tym, których nieszczęścia wojny dotknęły we wszystkich latach wojny; wysiedlenia, głód, odbieranie dzieci, przymusowa praca i śmierć…
Heroiczna walka, niejednokrotnie cicha, będąca częścią życia naszych terenów przedstawiona została przez uczniów ze szkolnej grupy projektowej Wspólny świat wiedzy i wartości.
Inscenizacja została zorganizowana w ramach programu Międzypokoleniowe Centra Edukacyjne. Wsparcie integracji międzypokoleniowej ze środków Ministerstwa Edukacji i Nauki.
