Trwa czas podsumowań tego, co wydarzyło się w naszym życiu w starym już 2020 roku. Dokonywane oceny i bilanse zależne są od punktu odniesienia. Zapamiętamy ubiegły rok tak, jak przeżywaliśmy poszczególne jego wydarzenia. Tekst, który proponuję Państwu przeczytać, jest więc spojrzeniem na 2020 rok poprzez perspektywę samorządowej aktywności i decyzji Wójta Gminy Zamość. Jaki więc był 2020 rok?

Był to rok naznaczony PANDEMIĄ KORONAWIRUSA, ograniczenia, a nawet zamrożenia aktywności w życiu publicznym i gospodarczym. Stan, którego w Kraju nie mieliśmy od 1981 roku. Przyszło nam zmierzać się z nowymi warunkami realizacji samorządowych zadań. W ograniczonym zakresie funkcjonowały programy w świetlicach wiejskich, część z nich w formie zdalnej. Trzeba było korygować terminarz i zakres zadań publicznych powierzonych do realizacji Stowarzyszeniom. Nie odbyły się Dożynki Gminne w Wólce Wieprzeckiej i inne duże publiczne gminne przedsięwzięcia. Niespotykane dotychczas utrudnienia w funkcjonowaniu gminnej administracji, a w związku z tym dodatkowe uciążliwości dla Mieszkańców w załatwianiu spraw. W nowych okolicznościach musiała funkcjonować Rada Gminy i jej Komisje. Zdalne obrady nie są najlepszą formą pracy Radnych, ale pozwoliły terminowo realizować plany pracy i podejmować najważniejsze decyzje. Od października w zdalnych obradach Rady i Komisji mogli już brać udział także Mieszkańcy. Niestety, ze zdalnej formy nauczania musieli przez większość miesięcy ubiegłego roku korzystać także Nauczyciele i Uczniowie.

Rok trwającej siedem miesięcy kampanii wyborczej związanej z wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Czas publicznej dyskusji o tym czy w Polsce obowiązuje prawo, które nie zostało jeszcze przyjęte przez Sejm i Senat oraz podpisane przez Prezydenta i opublikowane. Tygodnie sporów o to czy Wójtowie Gmin mają udostępniać Poczcie Polskiej wrażliwe dane osobowe Mieszkańców – nr PESEL i inne.

Jubileuszowy rok 30 lecia przywrócenia w Polsce samorządowych Gmin. Praktycznie niezauważona okazja do uszanowania wkładu lokalnych gminnych społeczności w rozwój Polski lat 1990 – 2020. Samorządowej idei ani świętowaniu Jubileuszu nie służyła publiczna atmosfera tworzona przez kilka miesięcy wokół Wójtów Gmin, których uznano za winnych braku możliwości organizacji wyborów w dniu 10 maja.

W roku o niesprzyjających do aktywności warunkach kolejne potwierdzenia efektów działań integrujących Mieszkańców Gminy. Akcja szycia maseczek ochronnych – 72 000 sztuk, oraz dostarczania ich Mieszkańcom Gminy – 14 000 szt. Cztery gminne akcje oddawania krwi – 179 Mieszkańców oddających krew 356 pobrań, 160 litrów krwi. Zdalne Dożynki Gminy Zamość – 31 Sołectw w konkursie wieńca dożynkowego i 27 Sołectw w konkursie stoisk i wystaw dożynkowych. Gminne kampanie społeczne – Aktywne Społeczeństwo, oraz Oddaj głos na polską flagę w Gminie Zamość. W tej drugiej akcji oddaliśmy 1117 głosów.

Kolejne sukcesy Mieszkańców Gminy realizujących swoje pasje. Tutaj wymienię tylko cztery ze znacznie dłuższej listy.

  • Grand Prix XXIX Tyskich Wieczorów Kolędowych dla zespołu „Ale Cantare” z Płoskiego. W konkursie wzięło udział 19 chórów z całej Polski. Panie wystąpiły również w koncercie laureatów w kościele pw. św. Marii Magdaleny w Tychach.
  • I miejsce i „Złote Pasmo” dla „Ale Cantare” w XII Ogólnopolskim Turnieju Chórów o Kryształowe Serce Chełmińskiej Jesieni.
  • Nagroda chóru „Sitanianie” i wyróżnienia dla zespołów „Białowolanki”, „Echo Lipska” i „Wesołe Gosposie” podczas XXI Wojewódzkiego Jesiennego Przeglądu Twórczości Artystycznej Seniorów. Wydarzenie w formie online zorganizowane przez Wojewódzki Ośrodek Kultury w Lublinie wraz z Polskim Związkiem Emerytów, Rencistów i Inwalidów Oddział Okręgowy w Lublinie.
  • Młodziczki Uczniowskiego Klubu Piłkarskiego Suchowiczteam z roczników 2007–09 zdobyły Wicemistrzostwo Polski Krajowego Zrzeszenia Ludowych Zespołów Sportowych podczas ogólnopolskich Finałów Turnieju „Mała Piłkarska Kadra Czeka”, które odbyły się w dniach 13–15.07.2020 r. na boiskach „za Rotundą” w Zamościu.
  • Piłkarze STS Gryf Gmina Zamość awansowali do IV ligi rozgrywek prowadzonych przez OZPN w Lublinie.

Dziewięć miesięcy niepewności w zarządzaniu gminnymi finansami. Dopiero informacje pozyskiwane na przełomie października i listopada pozwalały mieć nadzieję na, w miarę dobrą, realizację planu dochodów budżetu 2020 roku. Optymizm i decyzje ostatnich miesięcy roku wyhamowało jednak to, co wydarzyło się w trakcie projektowania budżetowego 2021 roku. Nie pamiętam sytuacji, aby z planowanych dochodów bieżących budżetu nie pozostało nic na inwestycje. To skutek kolejnego roku wzrostu wydatków związanych z oświatą i wychowaniem przedszkolnym – środków własnych gminy w realizacji zadania mamy już o 7 049 126 zł więcej niż w 2017 roku.

Rok kolejnych zmian w organizacji i finansowaniu odbioru odpadów komunalnych z gospodarstw domowych. Decyzje Parlamentu z lipca 2019 roku spowodowały wzrost kosztu rocznej usługi w Gminie Zamość z kwoty 1 702 000 zł w 2019 roku do kwoty 2 930 930 zł w 2020 roku i 4 589 228 zł w 2021 roku. Doszło do, moim zdaniem, absurdalnej sytuacji, w której za odbiór odpadów Mieszkańcy płacą więcej niż lokalnego podatku. Zastanawiamy się po co Sejm, Senat i Prezydent zmuszają Wójtów do odbioru od wszystkich Mieszkańców odpadów zmieszanych dwa razy w miesiącu (w okresie kwiecień – październik).

Rok, w którym Gmina Zamość – największa Gmina wiejska Województwa Lubelskiego – nie została zauważona przez Polityków przy podziale dotacji budżetu Państwa na inwestycje lokalne. W pierwszej konkursowej edycji rządowego programu Fundusz Inwestycji Lokalnych złożyliśmy trzy wnioski: 1) Rozbudowa obiektu Szkoły Podstawowej i Przedszkola w m. Kalinowice – budowa sali gimnastycznej z wnioskowaną dotacją 4 000 000 zł, 2) Rozbudowa dróg gminnych nr 110381L i 110382L w m. Szopinek z wnioskowaną dotacją 3 500 000 zł, 3) Budowa drogi gminnej w m. Płoskie – od drogi powiatowej nr 3217L do drogi krajowej nr 74 z wnioskowaną dotacją 2 450 000 zł. Żaden z tych wniosków nie uzyskał politycznego uznania i wsparcia.

Pomimo powyższego pozyskaliśmy 4 222 086 zł unijnej dotacji na realizacje w2021 roku trzech inwestycji: Odnawialne źródła energii w Gminie Zamość część III – 2 063 411 zł (386 zestawów solarowych na posesjach Mieszkańców), Modernizacja oświetlenia ulicznego w Gminie Zamość – 1 448 675 zł dotacji, Budowa sieci wodociągowej w m. Płoskie – etap III – 710 000 zł dotacji, Dodatkowo pozyskaliśmy dotację z rządowego programu SPORTOWA POLSKA – 2 736 00 zł w latach 2021‑2022.

Podjęliśmy decyzje o rozpoczęciu realizacji największej gminnej inwestycji najbliższych lat – budowie sali gimnastycznej przy Zespole Szkoły Podstawowej i Przedszkola w Kalinowicach. Kalkulacja kosztów 5 500 000 zł Termin zakończenia inwestycji – sierpień 2022 rok. To szósta sala gimnastyczna w Gminie Zamość, która budowana będzie ze wsparciem finansowym wspomnianego powyżej programu SPORTOWA POLSKA.

Kolejny rok realizacji gminnego programu Fundusz Sołecki. Włączanie Mieszkańców w proces projektowania budżetowego. Decyzje zebrań wiejskich – a więc Mieszkańców, o wydatkowaniu 1 145 425 zł środków gminnego budżetu na realizację 57 różnego rodzaju przedsięwzięć (stan październik 2020 rok). W trudnych warunkach pandemii udało się przeprowadzić 35 zebrań wiejskich, w trakcie których podjęto decyzje o kolejnych 57 zadaniach związanych z Funduszem i budżetem 2021 roku.

Rok kolejnych zrealizowanych inwestycji w Gminie na łączną kwotę wydatków majątkowych 13 656 528 i udziale w ich realizacji 7 645 144 dochodów majątkowych. Zakończyliśmy realizację 6 zadań z zewnętrznym dofinansowaniem:

  • Budowa sieci wodociągowej z ujęciem wody w m. Żdanówek – kontynuacja etapu I i II, Zadanie lat 2019 – 2020 z unijną dotacją 1 721 834 zł. To element dużego zadania inwestycyjnego lat 2010‑2020 – budowy sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej w m. Żdanów i Żdanówek oraz ujęcia wody. Całkowity koszt 10 011 817 zł, w tym dotacja unijna 4 702 130 zł. Powstało ujęcie wody, oraz 9 km sieci wodociągowej i 10 km sieci kanalizacji sanitarnej
  • Rozbudowa i przebudowa świetlicy wiejskiej w miejscowości Żdanówek. Zadanie lat 2018 – 2020 z unijną dotacją Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 492 748 zł. Całkowity koszt inwestycji realizowanej od 2015 roku 1 215 586.
  • Budowa kompleksu sportowego w m. Zawada – przebudowa boiska piłkarskiego. Inwestycja lat 2019 – 2020 z unijną dotacją 481 878 zł. Koszt całości zadania lat 2015‑2020 to kwota 2 380 608
  • Przebudowa drogi gminnej nr 110381L w m. Szopinek. Zadanie lat 2019 – 2020 z dotacją rządowego programu Fundusz Dróg Samorządowych 227 048 zł, całkowity koszt 337 859 zł, efekt 641 m.b. nowej nawierzchni asfaltowej.
  • Przebudowa drogi gminnej nr 110386L w m. Pniówek. Zadanie lat 2019 – 2020 z dotacją rządowego programu Fundusz Dróg Samorządowych 312 404 zł, całkowity koszt 514 027 zł, efekt 803 m.b. nowej nawierzchni asfaltowej.
  • Przebudowa drogi gminnej nr 110422L w m. Płoskie. Zadanie lat 2019 – 2020 z dotacją rządowego programu Fundusz Dróg Samorządowych 251 867 zł, całkowity koszt 376 313 zł, efekt 810 m.b. nowej nawierzchni asfaltowej.

Realizowaliśmy 2 inne zadania z unijnym dofinansowaniem:

  • RoweLove Roztocze – razem pomimo granic INWESTYCJA w Lipsku Polesiu. Zadanie lat 2019‑2021 realizowane z unijną dotacją 3 819 552 zł
  • Budowa Centrum Kultury Dawnej w m. Wysokie. Zadanie lat 2020 – 2021 z unijną dotacją 392 178 zł

Przekazaliśmy Powiatowi Zamojskiemu 1 784 303 zł dotacji na realizację zadań Powiatu w Gminie Zamość.

  • Przebudowa drogi powiatowej nr 3247L – od drogi krajowej nr 17 w Kalinowicach – Pniówek – Suchowola – Maciejówka (Krasnobród) 1 460 166 zł dotacji w 2020 roku, łącznie w latach 2018‑2020 2 716 705 zł dotacji
  • Budowa chodnika przy drodze powiatowej nr 3219L w m. Wysokie 342 137 zł dotacji

W wyjątkowym roku 2020 doświadczyliśmy jak wielkie znaczenie w realizacji zadań publicznych ma bezpośredni ludzki kontakt. Można to samo powiedzieć o każdej sferze naszego codziennego życia. Pandemia nie tylko ograniczyła nasze relacje, ale wniosła w nie także sporo złej atmosfery. Przekonaliśmy się, że telefon komórkowy i łącza internetowe ułatwiają nam życie, ale nie zastąpią rozmów prowadzonych przy stoliku z filiżanką herbaty. Wierzę, że Nowy 2021 Rok pozwoli systematycznie odbudowywać to, co zabrała nam pandemia.

Dziękuję pięknie WSZYSTKIM za współpracę w realizacji samorządowych zadań w wyjątkowym 2020 roku. Dziękuję za aktywność, spotkania i rozmowy, za wspieranie w trudnych sytuacjach. W Nowym Roku życzę zdrowia, optymizmu, spełniania marzeń i satysfakcji.

Ryszard Gliwiński – Wójt Gminy Zamość,
30.01.2021 r.