Głównym celem Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 będzie wzrost konkurencyjności rolnictwa z uwzględnieniem celów środowiskowych.
W ramach PROW 2014-2020 wyróżnia się następujące działania:
I. Transfer wiedzy i działalność informacyjna
II. Usługi doradcze, usługi z zakresu zarządzania gospodarstwem rolnym i usługi z zakresu zastępstw
III. Systemy jakości produktów rolnych i środków spożywczych
IV. Inwestycje w środki trwałe
V. Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych
i katastrof oraz wprowadzanie odpowiednich działań zapobiegawczych
VI. Rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej
VII. Podstawowe usługi i odnowa miejscowości na obszarach wiejskich
VIII. Zalesianie i tworzenie terenu zalesionego
IX. Tworzenie grup i organizacji producentów
X. Działanie rolnośrodowiskowo‐klimatyczne
XI. Rolnictwo ekologiczne
XII. Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW)
XIII. Współpraca
XIV. LEADER
Istotą działania działania rolnośrodowiskowo-klimatycznego (X) jest:
• promowanie praktyk przyczyniających się do zrównoważonego gospodarowania gruntami (w celu ochrony gleb, wód, klimatu),
• ochrony cennych siedlisk przyrodniczych i zagrożonych gatunków ptaków, różnorodności krajobrazu oraz ochrony zagrożonych zasobów genetycznych roślin uprawnych i zwierząt gospodarskich,
• a także ochrony różnorodności krajobrazu.
Wsparcie w ramach tego działania obejmuje następujące poddziałania:
• (10.1) Płatności w ramach zobowiązań rolnośrodowiskowo-klimatycznych
• (10.2) Wsparcie ochrony i zrównoważonego użytkowania oraz rozwoju zasobów genetycznych w rolnictwie.
W zakresie poddziałania (10.1) pomoc będzie udzielana na:
• praktyki agrotechniczne promujące zrównoważony system gospodarowania,
w tym racjonalne nawożenie oraz ochronę wód przed zanieczyszczeniami,
• odpowiednie użytkowanie gleb w celu przeciwdziałania utracie substancji organicznej w glebie
• działania służące ochronie różnorodności biologicznej obszarów wiejskich,
w tym ochronę cennych siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 oraz poza nimi,
• zachowanie tradycyjnych odmian i gatunków drzew owocowych.
PODDZIAŁANIE (10.1) Płatności w ramach zobowiązań rolnośrodowiskowo-klimatycznych obejmuje 5 pakietów:
Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone – wsparcie 400 zł/ha
Pakiet 2. Ochrona gleb i wód – wsparcie: – 650 zł/ha (dotyczy międzyplonów); – 450 zł/ha (dotyczy pasów ochronnych na stokach o nachyleniu powyżej 20%)
Pakiet 3. Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych – wsparcie 1 964 zł/ha
Pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000;
Pakiet 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000.
PODDZIAŁANIE (10.2) Wsparcie ochrony i zrównoważonego użytkowania oraz rozwoju zasobów genetycznych w rolnictwie obejmuje 2 pakiety:
Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie;
Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie.
W obrębie pakietu 1, 2, 4, 5 i 6 obowiązuje degresywność i płatność przyznawana będzie w wysokości:
− 100% stawki podstawowej – za powierzchnię od 0,10 ha do 50 ha;
− 75% stawki podstawowej – za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha;
− 60% stawki podstawowej – za powierzchnię powyżej 100 ha.
Nie stosuje się progów degresywności w przypadku realizacji Pakietu 4. w granicach Parków Narodowych
Płatności w ramach Pakietu 4. (Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków
na obszarach Natura 2000 ) i Pakietu 5. (Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000) przyznawane są corocznie przez okres 5-letniego zobowiązania, beneficjentom, którzy dobrowolnie przyjmują na siebie zobowiązanie rolnośrodowiskowo-klimatyczne w zakresie tego pakietu.
Płatność w całości lub w części rekompensuje utracony dochód i dodatkowo poniesione koszty.
Płatność przyznawana jest do trwałych użytków zielonych na obszarach Natura 2000/poza obszarami, w tym nie tylko użytków rolnych określonych w ramach płatności bezpośrednich.
Potencjalnym beneficjentem, któremu przysługuje płatność w ramach pakietu 4 i 5 może być:
• rolnik,
• grupa rolników,
• grupa rolników i innych zarządców gruntów,
• oraz inni zarządcy gruntów.
Warunkiem kwalifikowalności jest posiadanie gospodarstwo rolnego położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o powierzchni użytków rolnych nie mniejszej niż 1 ha.
Podstawowe wymogi jakie trzeba spełnić w ramach Pakietu 4 i 5?
1. Obowiązek posiadania planu działalności rolnośrodowiskowej;
2. Obowiązek posiadania dokumentacji przyrodniczej wykonanej przez eksperta przyrodniczego (wyjątek: Ekstensywne użytkowanie na OSO);
3. Obowiązek zachowania wszystkich trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu nieużytkowanych rolniczo stanowiących ostoje dzikiej przyrody;
4. Na obszarze objętym pakietami zakazuje się:
a) przeorywania, wałowania, stosowania osadów ściekowych, stosowania podsiewu oraz mechanicznego niszczenia struktury glebowej;
b) włókowania w okresie:
– od 1 kwietnia do 1 września na obszarach nizinnych (do 300 m n.p.m.),
– od 15 kwietnia do 1 września na obszarach wyżynnych i górskich (powyżej 300 m n.p.m.);
c) stosowania środków ochrony roślin z wyjątkiem selektywnego i miejscowego niszczenia uciążliwych gatunków inwazyjnych z zastosowaniem odpowiedniego sprzętu (np. mazaczy herbicydowych);
d) tworzenia nowych, rozbudowy i odtwarzania istniejących systemów melioracyjnych,
za wyjątkiem konstrukcji urządzeń mających na celu dostosowanie poziomu wód wykorzystując istniejące systemy melioracyjne do wymogów siedliskowych gatunków/siedlisk będących przedmiotem ochrony w pakiecie jeżeli takie działania zostaną szczegółowo opisane przez eksperta przyrodniczego w dokumentacji przyrodniczej;
e) składowania biomasy wśród kęp drzew i zarośli, w rowach, jarach i innych obniżeniach terenu (położonych na działkach zadeklarowanych we wniosku).
Kosztem transakcyjnym związanym z przystąpieniem do realizacji tego pakietu
(z wyjątkiem ekstensywnego użytkowania na OSO) jest koszt wykonania dokumentacji przyrodniczej przez eksperta przyrodniczego. Koszty transakcyjne są uzależnione od:
• powierzchni siedliska, na której będzie realizowany pakiet,
• natomiast w przypadku Pakietu 4 również od obecności lub braku planów zadań ochronnych/planów ochrony (PZO/PO).
Jeżeli jest PZO/PO, ekspertyza ma jedynie charakter uzupełniający i doprecyzowujący wymogi wynikające z PZO/PO.
W pierwszym lub kolejnych (w przypadku konieczności dokonania zmiany
w istniejącej dokumentacji, związanej ze zwiększeniem powierzchni) latach okresu zobowiązania, płatność będzie powiększona o rekompensatę kosztów transakcyjnych, zróżnicowaną w zależności od istnienia PZO/PO i nie większą niż 20% rocznej stawki płatności na dane siedlisko.
Gdzie i kiedy złożyć wniosek o płatność rolnośrodowiskową?
Wniosek wraz z wymaganymi załącznikami (materiał graficzny) składany jest corocznie przez 5 lat trwania programu w terminie od 15 marca do 15 maja w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wniosek o przyznanie płatności wraz z załącznikami może być także złożony w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, tj. do dnia 9 czerwca 2015r., jednak za każdy dzień roboczy opóźnienia, licząc od dnia 18 maja 2015r., stosowane będzie zmniejszenie płatności
w wysokości 1% należnej kwoty płatności.
Opracowanie wykonano na podstawie PROW 2014-2020, MRiRW, Warszawa, 12 grudnia 2014 r.
dr inż Teresa Wyłupek
Dodatkowych informacji dotyczących możliwości uzyskania finansowania udziela: bdr inż. Teresa Wyłupek, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Wydział Biogospodarki . Ekspert przyrodniczy: botanik i ornitolog. Doradca rolnośrodowiskowy, doradca rolny. Kontakt: tel. 511‒578‒300; e-mail teresawylupek@op.pl
