Harcerze z Wysokiego, pod kierunkiem nauczycielki biologii i przyrody Joanny Pastuszek – Górnik, przeprowadzili badanie rzek, w dolinie których znajduje się ich miejscowość. Zakres badania obejmował: koryto rzeki, właściwości biologiczne oraz właściwości fizyczno – chemiczne.
Koryto Łabuńki w okolicach Wysokiego ma szerokość 6 – 7 m. Głębokość wynosi 1 – 1,5 m. Prędkość nurtu oceniono na umiarkowaną, natomiast prędkość przepływu wyniosła 15m/min, czyli 0,9 km/h.
Aby zbadać właściwości biologiczne rzeki, harcerze wykonali siatki do łapania drobnych bezkręgowców, dzięki którym mogli obserwować je z bliska i łatwiej było je rozpoznawać. Należy zaznaczyć, że wszystkie złapane okazy zostały wypuszczone do ich naturalnego środowiska. Gatunki roślin i zwierząt rozpoznawano przy pomocy atlasów i kluczy do oznaczania roślin i zwierząt. Szatę roślinną wzdłuż koryta stanowią drzewa: brzozy, wierzby płaczące, topole; krzewy – czarny bez oraz rośliny zielne: pokrzywa, glistnik, jaskółcze ziele, mniszek lekarski, niezapominajka błotna, pałka szerokolistna, trzcina pospolita i powój polny. Rozpoznano następujące bezkręgowce: bielinek kapustnik, listkowiec cytrynek, osy, mrówki, pająki, ważki, ślimaki wstężyki ogrodowe i ślimaki przydrożne. Z rozmów z mieszkańcami wynika, iż w wodach Czarnego Potoku występują również raki rzeczne. Z kręgowców można spotkać kaczki, krety; ryb nie dostrzeżono, ale wiadomo, że występują płocie. Na podstawie braku śmieci obecnych w rzece i jej pobliżu, harcerze stan środowiska ocenili jako dobry.
Właściwości fizyczne wody zbadano filtrując próbki – otrzymano małą ilość drobnych cząsteczek zawiesiny. Próbki wody miały zapach roślinny – zapach ziemi o słabej sile. Woda była przezroczysta, o lekko żółtej barwie. Przy pomocy walizki eko – badacza określono następujące parametry wody: pH 8, zawartość fosforanów: Czarny Potok ok. 1,2 mg/l, Łabuńka ok. 0,5 mg/l; zawartość azotanów w obu rzekach 10 mg/l, amonowych brak.
Z badań i obserwacji przeprowadzonych w okresie jesiennym i wiosennym wynika, iż woda w naszych rzekach jest umiarkowanej (średniej) jakości. Jedynym wskaźnikiem wody bardzo czystej jest obecność raków w Czarnym Potoku. Zawartość związków azotowych i fosforowych jest niewielka. Być może jest to wynik braku bliskiego sąsiedztwa z polami uprawnymi tak często przenawożonymi przez rolników. Niewielka zawartość tych związków świadczy o braku zagrożenia eutrofizacją (proces wzbogacania zbiorników wodnych w substancje pokarmowe), zjawiskiem bardzo niebezpiecznym dla mieszkańców rzek. Odczyn wody jest lekko zasadowy i mieści się w przyjętych w Polsce normach. Jedynym mankamentem wody jest jej twardość. Ten element zależy od budowy geologicznej podłoża. Na naszym terenie występują głównie opoki, margle, wapienie i less. Rzeki terenów obfitujących w skały wapienne zawierają dużo rozpuszczonego węglanu wapnia. Od budowy geologicznej zależy również kwasowość, czyli odczyn. Rzeki terenów, gdzie występują skały wapienne z reguły mają odczyn zasadowy – wynika to z obecności węglanu wapnia powodującego twardość wody. Twardość wody jest bardzo ważna dla roślin i zwierząt żyjących w rzece. Im woda jest twardsza, tym zawiera więcej soli, które rośliny i zwierzęta mogą wykorzystać np. do budowy muszli i szkieletów.
W dolinach naszych rzek
