Bezpieczeństwo energetyczne Polski to jeden z głównych tematów dyskusji publicznej ostatniego dziesięciolecia. Jej częstotliwość i temperatura wzrasta zwykle w okresie jesienno – zimowym, gdy zwiększa się zapotrzebowanie na energię cieplną i podnoszone są ceny gazu ziemnego. Każda ekipa rządząca próbuje podejmować działania, aby z jednej strony zabezpieczyć Krajowi dostawę gazu z Rosji a z drugiej uniezależnić się od tego źródła energii w przyszłości. Głośne i wciąż aktualne tematy z tego zakresu to wstrzymanie działań mających na celu budowę gazociągu z Norwegii i podjęcie decyzji o budowie gazoportu w Świnoujściu. Wiele zamieszania i obaw o przyszłość spowodowało połączenie Rosji i Niemiec gazociągiem poprowadzonym przez Morze Bałtyckie. Od około dwóch lat politycy i media karmią nas nowym tematem z tego zakresu, poszukiwaniem w Polsce złóż gazu łupkowego.
Minister Środowiska, decyzją z dnia 10 grudnia 2009 roku – KONCESJA nr 70/2009/p – udzielił Chevron Polska Exploration and Production Spółka z.o.o. z siedzibą w Warszawie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż ropy naftowej i gazu ziemnego na obszarze „Zwierzyniec”, położonym na terenie gmin: Nielisz, Sułów, Radecznica, Zamość, Adamów, Tereszpol, Łukowa, Zwierzyniec, Krasnobród, Józefów w województwie lubelskim oraz miasta i gminy Narol w województwie podkarpackim. Do tej pory wymieniona powyżej Spółka wykonała w Polsce dwa poszukiwawcze odwierty pionowe i przygotowuje się do przeprowadzenia trzeciego. Ten ostatni zlokalizowano na terenie Naszej Gminy, w Zawadzie. Obecnie prowadzone są prace związane z przebudową drogi gminnej – wewnętrznej, służącej obsłudze transportu rolnego. Realizowane są one na koszt Inwestora, w imieniu którego występuje Poszukiwania Nafty i Gazu NAFTA Spółka z.o.o. Piła. W zadaniu tym nie ma żadnych środków budżetu Gminy Zamość. Trwają postępowania administracyjne prowadzone przez Starostę Zamojskiego oraz Marszałka Województwa Lubelskiego. Marszałek decyzją z dnia 9 lipca 2012 roku nr RŚ-V-7240.68.2012.EW zatwierdził program gospodarowania odpadami wydobywczymi, powstającymi na terenie wiertni Zwierzyniec-1, na działkach nr 894,895,896 w Zawadzie w Gminie Zamość. Starosta natomiast decyzją z dnia 13 sierpnia 2012 roku zatwierdził „Projekt robót geologicznych na wykonanie dwuotworowego ujęcia wód podziemnych z utworów kredowych dla potrzeb wiertni Zwierzyniec-1”. Wydając tą decyzję, Starosta pozostawił do późniejszych rozstrzygnięć uzyskanie przez Inwestora pozwolenia wodno-prawnego na pobór wody podziemnej dla celów przemysłowych.
Prowadzone obecnie prace w Zawadzie i Gminie Miączyn są wciąż etapem poszukiwania złóż gazu łupkowego. Zdecydują one o ewentualnym jego późniejszym wydobywaniu. Zdaję sobie sprawę z atmosfery jaka tworzona jest wokół prac poszukiwawczych – świeży przykład Gmina Grabowiec. Musimy sobie jednak zdawać sprawę z faktu, że jest to zadanie o randze krajowej. W związku z tym prawna rola samorządów gminnych w prowadzonych postępowaniach jest mocno ograniczona. Opiniujemy projekty opracowań, nie mając w praktyce mocy prawnej negatywnego wypowiedzenia się o ich zawartości. Nasze możliwości określa wyraźnie cytat z uzasadnienia wspomnianej powyżej KONCESJI wydanej przez Ministra Środowiska – „…Planowana działalność w zakresie wynikającym z wniosku koncesyjnego, zgodnie z ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowiska (Dz.U.nr 199 poz. 1227) oraz przepisów wykonawczych (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowiska oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko –Dz.U. nr 257 poz. 2573 ze zm.) nie stanowi przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany. W związku z powyższym nie zostało przeprowadzone przez właściwy organ ochrony środowiska postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, a także nie było konieczne uzyskanie przez przedsiębiorcę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach…”
Od miesiąca czerwca jestem w kontakcie z wymienionymi powyżej Spółkami. Przyjęły proponowane warunki realizacji przebudowy drogi, przewiozły też ziemię pochodzącą z tych prac we wskazane miejsce. Rozmawiamy o finansowaniu przez Spółkę zadań w Sołectwach Zawada i Miejscowości Siedliska Kolonia – położonych najbliżej prowadzonych prac. Analizowana jest obecnie możliwość poboru wody z gminnego wodociągu do celów przyszłych prac wiertniczych, tak aby nie wiercić studni głębinowych. W miesiącu wrześniu w Zawadzie zorganizowane będzie spotkanie z przedstawicielami Spółek. Zaprosimy na nie także mieszkańców sąsiednich miejscowości. W naszym lokalnym gronie nie rozstrzygniemy toczącego się sporu o to, czy wydobycie gazu łupkowego jest zagrożeniem dla Mieszkańców okolicznych Sołectw, czy też nie. Spierają się o to naukowcy i politycy, a media mają ciekawe tematy na pierwsze strony. Zakończę więc cytatem z pisma Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Środowiska z dnia 20 września 2011 roku – „Gaz z łupków może stać się ważnym elementem przyszłego bezpieczeństwa energetycznego Polski. Ministerstwo Środowiska jako organ wydający koncesje na poszukiwanie gazu z łupków zdołał pozyskać do rozpoznania złóż w Polsce inwestorów z całego świata. W wyniku ich wielomilionowych inwestycji poznamy rzetelne dane na temat potencjału polskiego gazu łupkowego. Oznacza to też nowe możliwości rozwoju regionów, z których mam nadzieję będą Państwo korzystać we współpracy z innymi władzami samorządowymi, inwestorami oraz mieszkańcami” Dla chcących zgłębić temat podaję zamieszczony w tym piśmie adres trony internetowej, na której można uzyskać dodatkowe informacje – www.mos.gov.pl zakładka „Środowisko” – „Geologia” – „Niekonwencjonalne złoża gazu ziemnego w Polsce”.
