Kampania wyborcza przed wyborami do Sejmu i Senatu wkracza w decydującą fazę. Coraz więcej obietnic Polityków. Im dłużej to trwa, tym większe wrażenie, że żyję w Kraju bez długu publicznego, z ogromnymi rezerwami finansowymi i bez potrzeb w zakresie oświaty, służby zdrowia itd. Skoro tak to dlaczego budżety Gmin, a nie budżet Państwa ponoszą główne koszty wprowadzania w życie reformy oświatowej lat 2016-2019? O skutkach decyzji i obietnic Polityków dla naszych samorządowych interesów mówiłem w trakcie wrześniowych zebrań wiejskich. Czyniłem tak wcześniej i będę kontynuował, gdyż przekazywanie Mieszkańcom rzetelnych informacji o stanie naszych gminnych spraw uważam za swój obowiązek wobec Nich. Dlatego nie mogę milczeć o tym co wydarzyło się w minionym tygodniu – niespodziewanie publicznym tematem numer jeden zamojskiej kampanii wyborczej stało się „lotnisko Mokre” i jego budowa.
W poniedziałkowy poranek, 23 września w Delegaturze Urzędu Wojewódzkiego w Zamościu, miała miejsce konferencja prasowa z udziałem Wojewody Lubelskiego oraz Mieszkańców Gminy Zamość – Starosty Zamojskiego i Posła na Sejm RP. Jej motywem przewodnim były tereny lotniska Mokre (Zamość EPZA). Podano do publicznej wiadomości fakt podpisania przez Wojewodę Lubelskiego w dniu 17 września 2019 roku zarządzenia w sprawie udzielenia zgody na dokonanie darowizny nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz Powiatu Zamojskiego – dotyczy działek nr 1271, 1274, 1272, 1273 w m. Mokre o łącznej powierzchni 79,83 ha. Zakomunikowano również, że obdarowany Powiat Zamojski ma 6 lat na realizację następujących prac:

  • utwardzenie pasa startowego o wymiarach 800m x 30m,
  • rozbudowę pasa startowego do wymiarów 950m x 50m,
  • ogrodzenie części lotniczej lotniska,
  • instalację oświetlenia nawigacyjnego z systemem zdalnego sterowania.

W trakcie konferencji nie podano żadnych szczegółów realizacji zadania, np. kalendarza procesu budowlanego, formy współpracy z zarządzającym lotniskiem Aeroklubem Polskim, ani też montażu finansowego przyszłej inwestycji. To co moim zdaniem najciekawsze zamieszczam poniżej – są to cytaty z artykułu w Kronice Tygodnia.

  • Wypowiedź Pana Starosty „…. Natomiast jeśli chodzi o budowę nowego pasa startowego jeszcze rozważamy różne warianty. W przypadku, gdy będzie on trawiasty, inwestycja pochłonie 5 mln zł. Natomiast w wersji betonowej może być nawet 30 mln zł”
  • Na pytanie jak Powiat, który nie należy przecież do najbogatszych, zamierza podołać takiemu zadaniu, Starosta i Wojewoda oświadczyli zgodnie, że to głównie „kwestia dobrego zarządzania”. Mówiono też o ewentualnej możliwości pozyskania środków zewnętrznych (unijnych, a może rządowych) na ten cel.
  • Sądzimy, że można to wszystko zrobić. A to co mówimy, zrealizujemy – odpowiedzieli zgodnie Wojewoda, Starosta i Poseł, podkreślając jednocześnie że „dobra zmiana” obietnic nie rzuca na wiatr.

O przekazaniu terenów „lotniska Mokre” Powiatowi Zamojskiemu dowiedziałem się z Mediów po powyższej konferencji prasowej. Przed dzwoniącym do mnie z tą informacją redaktorem Kroniki Tygodnia nie potrafiłem ukryć zdziwienia i zaskoczenia. Nie jest ono związane z faktem prawnym wydania przez Wojewodę Lubelskiego zarządzenia w tej sprawie. Chodzi o to, że Starosta Zamojski nie poinformował Wójta Gminy Zamość – chociażby w rozmowie telefonicznej – o złożeniu pisemnego wniosku do Wojewody o przekazanie „lotniska”. Zaskoczenie moje jest związane z tym, że Samorządowi Gminy Zamość komunikuje się to poprzez Media (konferencja prasowa) w trakcie trwającej kampanii wyborczej. Sytuacja ta niepokoi i wymaga reakcji także z uwagi na brak do dnia dzisiejszego (29.09.2019 r.) jakiejkolwiek reakcji Starosty i Zarządu Powiatu na pisemną ofertę jaką w sprawie przyszłości „lotniska Mokre” złożyłem w imieniu Samorządu Gminy Zamość jeszcze w dniu 8 marca 2019 roku.
Po przejęciu przez Skarb Państwa nieruchomości „lotniska”, zwróciłem się wówczas z propozycją dokończenia rozpoczętego przez Gminę procesu budowlanego utwardzenia pasa startowego. W ciągu trzech lat 2016-2018 doprowadziliśmy do uporządkowania relacji pomiędzy właścicielem terenu „lotniska” (wówczas Gminą Zamość) oraz zarządzającym „lotniskiem” – Aeroklubem Polskim i związanymi z lotniskiem interesami prawnymi Aeroklubem Ziemi Zamojskiej i Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Wcześniej Skarb Państwa zupełnie sobie z tym nie radził i większość spraw, bez których nie można budować pasa startowego, trzeba było układać z zerowego punktu wyjścia. Opracowaliśmy dokumentację budowlaną utwardzenia pasa startowego o wymiarach 1050m x 30m. Pozyskaliśmy Decyzję Wojewody Lubelskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie Zamość pozwolenia na budowę pasa startowego na lotnisku w m. Mokre (15.12.2017 r.), oraz decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego zezwalającą na wprowadzenie istotnych zmian eksploatacyjnych i technicznych cech lotniska Zamość (EPZA), które wynikają z opracowanego projektu budowlanego (06.02.2018 r.). Nie wystarczyło już czasu na poukładanie spraw związanych z techniczną realizacją prac budowlanych. Od początku zakładałem, że będzie to w partnerstwie Samorządów i Aeroklubu Ziemi Zamojskiej. Powtórzę – do dnia dzisiejszego (29.09.2019 r.) Starosta Zamojski w żaden sposób nie zareagował na ofertę Samorządu Gminy Zamość, w której zaproponowałem także przekazanie do wykorzystania posiadanych przez Gminę wspomnianych powyżej dokumentacji i pozwoleń.
Nie jestem przeciwny przekazaniu terenu „lotniska Mokre” Powiatowi Zamojskiemu. Będę się cieszył jeśli Powiat wybuduje pas startowy albo lotnisko z prawdziwego zdarzenia. Gmina Zamość nie musi w tym procesie uczestniczyć. Uważam tylko, że trzeba podjąć szybką decyzję dotyczącą dalszych losów dokumentacji wytworzonej przez Gminę w latach 2016-2018 – jeśli nie rozpoczną się prace budowlane pozwolenie na budowę straci ważność w styczniu 2021 roku. W okresie od grudnia 2018 roku do marca 2019 roku mówiłem o tym Staroście Zamojskiemu kilka razy. We wspomnianej powyżej pisemnej ofercie zadeklarowałem przekazanie do wykorzystania dokumentacji utwardzenia pasa startowego. Powtórzyłem to wszystko w trakcie naszego kolejnego spotkania, jakie z mojej inicjatywy miało miejsce już po konferencji prasowej (24.09.2019 r.). Niestety – nie usłyszałem wcześniej ani też w ostatniej rozmowie żadnych konkretów. Dlatego w dniu 25 września wystąpiłem do Starosty i Zarządu Powiatu z pisemną prośbą o zajęcie stanowisk i udzielenie wiążących odpowiedzi dotyczących przyszłości terenów lotniska w m. Mokre (Zamość EPZA), w tym dokumentacji utwardzenia pasa startowego. To nie moje niepotrzebne pisanie – jak przedstawiał to publicznie Starosta Zamojski w trakcie zebrania Mieszkańców Wysokiego (28.09.2019 r.) – tylko dbanie o interesy Gminy Zamość i normalne zasady relacji pomiędzy samorządowymi organami.
Powtórzę – nie jestem przeciwny przekazaniu terenów „lotniska Mokre” Powiatowi Zamojskiemu. Niepokoi mnie jednak forma w jakiej to uczyniono i treść § 2 pkt. 4) Zarządzenia Wojewody z dnia 17 września 2019 roku. W tym widzę zagrożenie dla interesów Gminy Zamość. Spotkanie ze Starostą Zamojskim jakie miało miejsce 24 września niczego pozytywnego do sprawy nie wniosło. Stąd też moja wypowiedź w trakcie sesji Rady Gminy Zamość jaka miała miejsce w dniu 26 września – nagranie sesji dostępne na www.gminazamosc.pl Nie mam żadnych prawnych instrumentów oddziaływania na powstałą sytuację. Mogę tylko rozmawiać ze Starostą Zamojskim i będę to czynił, oraz upubliczniać problem. Konferencja prasowa Panów: Wojewody, Posła i Starosty, poza jej wymiarem politycznym, miała też ważne dla Mieszkańców Gminy Zamość wątki samorządowe.
Pierwszy dotyczy finansów. Na pytanie jak Powiat zamierza podołać wyzwaniu budowy lotniska, Starosta i Wojewoda oświadczyli, że to głównie „kwestia dobrego zarządzania”. Ciekawe wnioski z powyższego. Starosta i Samorząd Powiatu mówią, że nie mają 300 000 zł rocznie na program budowy chodników przy drogach powiatowych na terenie Gminy Zamość. Nie możemy się w tym zakresie porozumieć od 10 miesięcy. Gminy dają Powiatowi miliony złotych na budowę dróg powiatowych i biorą na to kredyty. Nie muszą tego robić – to dobra wola Wójtów i Ich odpowiedzialność przed Mieszkańcami. Powiat bierze darmowe bezzwrotne pieniądze od Gmin i chwali się sukcesami w trakcie konferencji prasowych. Tak właśnie wygląda dobre zarządzanie. Takiego traktowania Gmin nie doświadczyłem przez 20 lat istnienia Powiatów. Ciekawe traktowanie Gminy Zamość, która w latach 2014-2020 przekazała Powiatowi na realizację Jego zadań ponad 8 000 000 zł – biorąc na to kredyty, spłacając je do dzisiaj i rezygnując w tym czasie z budowy dodatkowych 15 km nawierzchni dróg gminnych.
Drugi moim zdaniem ważny samorządowy wątek wydarzenia związany jest z treścią § 2 pkt. 4) Zarządzenia Wojewody – cytat „obdarowany zawrze porozumienie mające na celu czynne włączenie innych jednostek samorządu terytorialnego, w tym co najmniej Miasta Zamość, w realizację i funkcjonowanie Lotniska Mokre”. To kolejny warunek darowizny. Powiat ma wybudować lotnisko wspólnie z Miastem Zamość. Samorząd Powiatu nie będzie mógł podejmować żadnych wiążących decyzji w zakresie budowy lotniska bez aprobaty Miasta Zamościa. Nie będzie mógł też nim później zarządzać bez udziału w tym procesie Miasta. Nie widzę innego wytłumaczenia dla powyższej treści Zarządzenia Wojewody. Starosta Zamojski został ograny, nic nie zrobi bez zgody Prezydenta Zamościa – teraz i później, gdy już lotnisko powstanie. Zarządzenie Wojewody pomija Gminę Zamość w całym procesie budowy i zarządzania lotniskiem. Potwierdził to Starosta Zamojski w trakcie naszej rozmowy jaką przeprowadziliśmy już po konferencji prasowej. Usłyszałem wówczas, że w sprawie lotniska Starosta niczego nie oczekuje od Gminy Zamość.
Budowa pasa startowego na lotnisku w m. Mokre to kolejny element kampanii wyborczej. Obietnice trudne do spełnienia. Dlatego dotyczą one aż sześciu lat. Gmina miała na to tylko trzy lata i nie zmarnowaliśmy ich. Zobaczymy co zrobi z tym Powiat zarządzany obecnie przez Mieszkańca Gminy. Sprawdzeniem intencji Pana Starosty będzie reakcja na moje pismo z dnia 25 września. Mamy gotowy projekt budowlany i wszelkie pozwolenia na utwardzenie pasa startowego o wymiarach 1050m x 30 m. W Zarządzeniu Wojewody z dnia 17 września mowa jest o utwardzeniu pasa startowego o wymiarach 800m x 30m. Wpisuje się to pięknie w gminny gotowy projekt posiadający pozwolenie na budowę. Panie Starosto – realizację pierwszej części Zarządzenia Wojewody może Pan rozpocząć za 2-3 miesiące. Wszystko gotowe. W imieniu Samorządu Gminy Zamość składam ponownie ofertę przekazania posiadanej dokumentacji i praw do jej wykorzystania. Czekam na Pana decyzję. Proszę pamiętać, że w styczniu 2021 roku kończy się termin ważności pozwolenia na budowę. To nie powinno być jednak problemem – wystarczy w ciągu najbliższych 15 miesięcy podjąć decyzję, ogłosić i rozstrzygnąć przetarg, kupić dziennik budowy, zawrzeć umowę z inspektorem nadzoru i rozpocząć chociażby najdrobniejsze prace budowlane. Proszę pamiętać o rozmowach z Aeroklubem Ziemi Zamojskiej.
Powyższy tekst potwierdza nie najlepsze relacje pomiędzy Samorządami Gminy i Powiatu. Wiem, że nie brzmi to najlepiej. Jak już wspomniałem powyżej nie mam jednak żadnych skutecznych instrumentów oddziaływania na zmianę obecnej sytuacji. Dzwonię do Starosty i umawiam się na spotkania – rozmawiamy. Nie mam z tym żadnego osobistego problemu. Piszę pisma, bo reprezentujemy samorządowe Organy. To pisma a nie słowa, pozostawiają trwały ślad i mobilizują do działania. Dokumentują także działania podlegające kontroli. Moim obowiązkiem jest obrona interesów Gminy i realizacja wniosków Mieszkańców z zebrań wiejskich. Odpowiadam za realizację zadań przypisanych Gminie do wykonania – drogi gminne, wodociągi, oświetlenie uliczne, chodniki przy drogach gminnych, sala sportowa w Kalinowicach, obiekty szkolne, itd. Za realizację zadań Powiatu odpowiadą Inni. Chcę te działania wspierać, ale na partnerskich warunkach, bez mieszania w to polityki. Następne wybory samorządowe dopiero za cztery lata.
Miałem na tym zakończyć tekst, ale przed chwilą (30.09.2019 r.) otrzymałem dokument, który wszystko zmienia – kserokopię Decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 26.08.2019 r. nr ULC-LTL-1/501-0013/10/17 zmieniającej dane rejestrowe lotniska Zamość (EPZA) w zakresie dostępności dla użytkowników lotniska z lotniska użytku wyłącznego na lotnisko użytku publicznego niepodlegające certyfikacji. Co to oznacza? Pozwolenie na budowę pasa startowego lotniska publicznego może uzyskać tylko zarządzający lotniskiem, a więc Aeroklub Polski. Nie wiedział o tym (nie sprawdził) Zarząd Powiatu występując do Wojewody Lubelskiego o przekazanie terenu? Przejął na siebie obowiązki nie wiedząc jakie? Zadaję te pytania, bo nie wiem co jest we wniosku Zarządu skierowanym do Wojewody. W trakcie styczniowej rozmowy (6.01.2019r) i w korespondencji uprzedzałem Pana Starostę o możliwości wydania takiej decyzji. Uprzedzałem, że jeśli Powiat chce budować pas startowy musi szybko rozmawiać z Aeroklubem Ziemi Zamojskiej i zatrzymać proces przekształcenia lotniska w publiczne. Mnie się to skutecznie udawało przez okres dwóch lat – nie ukrywam z dużymi kłopotami. Wszystko wskazuje na to, że od marca 2019 roku Starosta Zamojski w tym zakresie nic nie zrobił. Ma więc teraz Powiat drugiego obowiązkowego partnera do budowy i zarządzania lotniskiem – Aeroklub Polski. Życzę powodzenia. Wygląda na to, że problem dokumentacji wytworzonej przez Gminę Zamość sam się rozwiązał. Być może istniała szansa uniknięcia tego, gdyby Starosta Zamojski po 8 marca 2019 roku wziął na poważnie informacje przekazywane przez Samorząd Gminy Zamość.

/Ryszard Gliwiński 30.09.2019 r./