Harmonogram zebrań wiejskich 2017 roku w Sołectwach Gminy Zamość:

  • Bortatycze, 13.08.2017r. niedziela, godz. 11.00. Świetlica wiejska w Bortatyczach
  • Sitaniec Wolica, 13.08.2017r. niedziela, godz.15:00. Świetlica wiejska w Sitańcu
  • Mokre, 13.08.2017r. niedziela, godz.18.00. Świetlica wiejska w Mokrem
  • Lipsko Kosobudy, 14.08.2017r. poniedziałek, godz. 18.00. Szkoła Podstawowa w Białowoli
  • Wólka Panieńska, 20.08.2017r. niedziela, godz.15.00. Zespół Szkoły Podstawowej i Przedszkola w Kalinowicach
  • Zawada, 20.08.2017r. niedziela, godz.18:00. Świetlica wiejska w Zawadzie
  • Żdanówek, 25.08.2017r. piątek, godz. 18.00. Świetlica wiejska w Żdanówku
  • Wysokie, 26.08.2017r. sobota, godz. 18.00. Gminny Ośrodek Kultury w Wysokiem
  • Kalinowice, 27.08.2017r. niedziela, godz.15:00. Zespół Szkoły Podstawowej i Przedszkola w Kalinowicach
  • Lipsko, 27.08.2017r. niedziela, godz.18.00. Remiza OSP Lipsko
  • Zwódne, 28.08.2017r. poniedziałek, godz.18.00. Nieruchomość Sołtysa – nr posesji 58
  • Lipsko Polesie, 05.09.2017r. wtorek, godz.18.00. Świetlica wiejska w Lipsku Polesiu (budynek byłej szkoły)
  • Białowola, 06.09.2017r. środa, godz.18.00. Świetlica wiejska w Białowoli
  • Sitaniec Kolonia, 07.09.2017r. czwartek, godz.18.00. Świetlica wiejska w Sitańcu
  • Bortatycze Kolonia, 08.09.2017r. piątek, godz.19:00. Nieruchomość Sołtysa – Bortatycze Kolonia 33
  • Jatutów, 09.09.2017r. sobota, godz. 18.00. Świetlica wiejska w Jatutowie
  • Sitaniec, 10.09.2017r. niedziela, godz.15:00. Świetlica wiejska w Sitańcu
  • Płoskie, 10.09.2017r. niedziela, godz.18.00. Świetlica wiejska w Płoskiem
  • Wychody, 11.09.2017r. poniedziałek, godz.18.00. Świetlica wiejska w Wychodach (budynek byłej szkoły)
  • Zarzecze, 12.09.2016r. wtorek, godz.18.00. Świetlica wiejska w Wychodach (budynek byłej szkoły)
  • Hubale, 13.09.2017r. środa, godz.18.00. Świetlica wiejska w Hubalach
  • Zalesie, 14.09.2017r. czwartek, godz.18:00. Szkoła Podstawowa w Białowoli
  • Wieprzec, 15.09.2017r. piątek, godz.18.00. Świetlica wiejska w Wychodach (budynek byłej szkoły)
  • Wierzchowiny, 16.09.2017r. sobota, godz.18:00. Świetlica wiejska w Wierzchowinach
  • Żdanów, 17.09.2017r. niedziela, godz.15:00. Świetlica wiejska w Żdanowie
  • Szopinek, 17.09.2017r. niedziela, godz.18.00. Świetlica wiejska w Szopinku
  • Chyża, 18.09.2017r. poniedziałek, godz.18:00. Świetlica wiejska – nieruchomość nr posesji Chyża 55a
  • Łapiguz, 19.09.2017r. wtorek, godz.18.00. Dom Weselny „Ambrozja” w Łapiguzie (Sitaniec 475)
  • Skokówka, 20.09.2017r. środa, godz.18.00. Świetlica wiejska w Skokówce
  • Skaraszów, 21.09.2017r. czwartek, godz.18:00. Świetlica wiejska w Skaraszowie
  • Borowina Sitaniecka, 22.09.2017r. piątek, godz.18.00. Szkoła Podstawowa w Borowinie Sitanieckiej
  • Wólka Wieprzecka, 23.09.2017r. sobota, godz.18:00. Świetlica wiejska w Wólce Wieprzeckiej
  • Siedliska, 24.09.2017r. niedziela, godz.11:00. Świetlica wiejska w Siedliskach (budynek byłej szkoły)
  • Pniówek, 24.09.2017r. niedziela, godz.15:00. Świetlica wiejska w Pniówku
  • Białobrzegi, 24.09.2017r. niedziela, godz.18:00. Świetlica wiejska w Białobrzegach

Miesiąc sierpień każdego roku w Gminie Zamość to początek cyklu zebrań wiejskich. Trwają one do końca września, gdyż taki termin określił Parlament dla decyzji w sprawie wydatkowania środków Funduszu Sołeckiego kolejnego roku.
Zebrania wiejskie rozpoczynają złożony proces projektowania budżetowego, który w naszej Samorządowej Wspólnocie wzbogacony jest o element udziału w nim Mieszkańców. Przypomnę w skrócie trzy fazy projektowania budżetowego 2018 roku w Gminie Zamość:

  1. 13 sierpnia 2017 r. – 24 września 2017 r. – zebrania wiejskie, w trakcie których Mieszkańcy podejmą poprzez głosowanie dwie uchwały:
    – Uchwałę o przeznaczeniu środków Funduszu Sołeckiego. Uchwała zebrania wiejskiego przyjęta zgodnie z regulacjami prawnymi ustawy o Funduszu Sołeckim podlega bezwzględnemu wykonaniu przez Organy Gminy. W 2018 r. wydzielona z budżetu Gminy kwota Funduszu Sołeckiego to 991 437,80 zł (patrz tabela 3, str. 8 Biuletynu). O wydatkowaniu tych środków będą decydować Mieszkańcy w trakcie zebrań wiejskich 2017 r.
    – Uchwałę wskazującą najważniejszą dla Sołectwa inwestycję. Ta uchwała nie ma mocy bezwzględnej takiej jak powyższa, gdyż o wydatkach budżetu Gminy decydują jej Organy – Wójt i Rada.
  2. Październik 2017 r. – 15 listopada 2017 r. – czas dla Wójta i Administracji na pracę nad projektem budżetu Gminy. Wójt ma obowiązek przedłożyć go Przewodniczącemu Rady Gminy i Regionalnej Izbie Obrachunkowej najpóźniej w dniu 15 listopada 2017 r.
  3. 16 listopada 2017 r. – 31 grudnia 2017 r. – praca stałych Komisji Rady Gminy Zamość, a więc wszystkich Radnych, nad przedłożonym przez Wójta projektem budżetu Gminy 2018 r. W praktyce okres ten jest krótszy, gdyż Rada Gminy powinna uchwalić budżet 2018 najpóźniej do 31 grudnia 2017 r. Aby pozostawić sobie więcej czasu na prace nad przedłożonym przez Wójta projektem budżetu Rada może skorzystać z rezerwowego terminu uchwalenia budżetu, powinna to jednak uczynić najpóźniej dnia 31 stycznia 2018 r.

Zebrania Wiejskie są więc ważnym, choć niestety niedocenianym przez Mieszkańców, elementem projektowania budżetowego. To także czas i miejsce pozyskiwania i przekazywania informacji o sołeckich i gminnych sprawach. Dla Wójta to pewnego rodzaju konsultacje społeczne – okazja do przekazywania informacji o stanie samorządowych spraw oraz zbieranie opinii o tym, co dla Mieszkańców jest ważne. Dla Mieszkańców to element udziału w samorządowej demokracji, możliwość aktywnego włączenia się w życie Sołectwa i Gminy, okazja do przedstawienia swojego widzenia spraw oraz własnych pomysłów i propozycji ich realizacji. Sporo emocji i nieporozumień wywołuje mała frekwencja na zebraniach wiejskich i podejmowane w takich okolicznościach przez Mieszkańców decyzje. Dotyczy to w szczególności przeznaczenia środków Funduszu Sołeckiego. Obecna atmosfera życia publicznego będzie zapewne miała wpływ na klimat zebrań wiejskich 2017 r. Warto więc przypomnieć sobie ich prawne tło. Statut każdego Sołectwa Gminy Zamość zawiera rozdział IV, pt.: „Zasady i tryb zwoływania zebrań wiejskich oraz warunki ważności podejmowania uchwał”. W § 16 tego rozdziału Statutu czytamy: „Prawo do udziału w zebraniu wiejskim mają wszyscy mieszkańcy sołectwa, posiadający czynne prawo wyborcze do Rady Gminy”. Dalej w § 17: „Zebranie wiejskie zwołuje Sołtys: 1) z własnej inicjatywy, 2) na żądanie co najmniej 1/5 mieszkańców uprawnionych do udziału w zebraniu, 3) z inicjatywy Rady Gminy lub Wójta Gminy”. § 18 pkt 2 mówi, że „Termin i miejsce zebrania wiejskiego sołtys podaje do wiadomości publicznej poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń lub za pomocą kartek informacyjnych przekazywanych mieszkańcom”. Z kolei § 19 pkt 1 określa: „Zebranie wiejskie jest ważne, gdy mieszkańcy sołectwa zostali o nim prawidłowo zawiadomieni, zgodnie z wymogami Statutu”. O sposobie podejmowania decyzji przez zebranie wiejskie mówi § 19 pkt 1 i pkt 2: „Uchwały zebrania wiejskiego zapadają zwykłą większością głosów, tzn. liczba głosów „za” musi być większa od liczby głosów „przeciw”. Głosowanie odbywa się w sposób jawny. Zebranie może postanowić o przeprowadzeniu głosowania tajnego nad konkretną sprawą”. Ze szczegółami Statutu Sołectwa można zapoznać się TUTAJ. Przygotowując się do udziału w zebraniu wiejskim warto też zapoznać się z regulacjami prawnymi ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. o Funduszu Sołeckim. Art. 5. ust. 1 i ust. 2 ustawy określa, że „Warunkiem przyznania w danym roku budżetowym środków z funduszu jest złożenie do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) przez sołectwo wniosku. Wniosek danego sołectwa uchwala zebranie wiejskie z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej lub co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców sołectwa”. Pełna treść ustawy o Funduszu Sołeckim jest dostępna poniżej.

Podsumowanie powyższego w świetle gminnych przypadków – Uchwałę w sprawie wydatkowania Funduszu Sołeckiego podejmuje zebranie wiejskie, zwoływane zwykle przez Sołtysa. Prawo do głosowania na zebraniu wiejskim mają Mieszkańcy Sołectwa. Nie mają prawa głosowania Mieszkańcy innego Sołectwa obecni na zebraniu wiejskim, nawet jeśli posiadają na terenie Sołectwa grunty. Zebranie wiejskie podejmuje uchwały głosami obecnych na zebraniu Mieszkańców. Nie ma obowiązkowego progu frekwencji, ani też drugiego terminu zebrania. Jest tylko wymóg właściwego zawiadomienia Mieszkańców o zebraniu. Głosowanie na zebraniu jest jawne, decyduje zwykła większość głosów. Drugi termin zebrania jest zastrzeżony tylko dla wyboru Sołtysa i Rady Sołeckiej. Wniosek w sprawie wydatkowania środków Funduszu Sołeckiego przedstawia na zebraniu Sołtys, Rada Sołecka lub grupa co najmniej 15 Mieszkańców.

Podsumowaniem dwóch lat realizacji programu Funduszu Sołeckiego w Gminie Zamość niech będzie następująca statystyka. Zebrania wiejskie w latach 2015 i 2016 podjęły decyzje o realizacji 72 różnego rodzaju zadań finansowanych ze środków Funduszu Sołeckiego (w tym 34 zadań inwestycyjnych). Łączna kwota wydatków budżetu przeznaczona na ich realizację to 3 046 550,07 zł (stan na 30.06.2017). Z kwoty tej środki Funduszu Sołeckiego to 1 403 626,89 zł. Pozostałe 1 642 923,18 zł to dodatkowe środki budżetu Gminy i oddzielne decyzje Wójta i Rady. Mieszkańcy Gminy w ciągu dwóch lat poprzez program Funduszu Sołeckiego zdecydowali o realizacji 34 inwestycji i 2 460 058,69 zł wydatków budżetu. Uważam, że powyższe powinno zachęcić do aktywnego włączenia się w proces podejmowania samorządowych decyzji. Szczegóły na stronach 9-13 niniejszego Biuletynu.

Kolejnym zadaniem i prawem zebrania wiejskiego jest wskazanie najważniejszej zdaniem Mieszkańcow inwestycji w Sołectwie. W tym przypadku jest to rola pomocnicza zebrania, gdyż o kształcie budżetu Gminy decydują Organy Gminy – Wójt i Rada. Mam nadzieję, iż rozumiemy, że trudno sobie wyobrazić inną sytuację. Gmina to 35 Sołectw, wiele pilnych potrzeb, konieczność podejmowania decyzji gospodarczych w skali Gminy, a nie jednego Sołectwa i warunkach określonych przez zewnętrzne oferty, ograniczone możliwości strony dochodowej budżetu. Oczywiście, także związana z tym odpowiedzialność, której nie mogą zapewnić decyzje podejmowane na poziomie zebrania wiejskiego. Po to właśnie Mieszkańcy wybierają Organy Gminy, w tym szczególnie Wójta, który za realizację zadań odpowiada nie tylko społecznie przed Mieszkańcami, ale i prawnie przed Organami Państwa. Powyższe, moim zdaniem, nie oznacza jednak, że mają rację Ci, którzy nie widzą sensu podejmowania tego rodzaju uchwał. Aktywność Mieszkańców ma wpływ na Wójta i Radę. Udowadniać mogę to długo, ale nie miejsce na to. W mocnym skrócie: przed podjęciem uchwały przez zebranie wiejskie ma miejsce zgłaszanie wniosków i dyskusja. To dla Wójta i Radnego skarbnica wiedzy, jej odświeżenie i utrwalenie, często także okazja do innego spojrzenia na sprawę i zmianę wypracowanego wcześniej zdania. Dla Mieszkańców to okazja do zaprezentowania swoich spostrzeżeń i wyartykułowania potrzeb, a także do przekonywania Wójta, Radnego, czy Sąsiadów. Uchwała przyjęta przez zebranie wiejskie nie ginie w tłoku dokumentów, nawet jeśli nie jest realizowana w najbliższym roku budżetowym. Ten dokument istnieje w gminnym porządku decyzyjnym. Uruchamia proces przygotowania do ujęcia inwestycji w budżecie Gminy. Wszystko to razem niewątpliwie przyspiesza realizację ujętego w uchwale zadania. W trakcie zebrań wiejskich, jakie miały miejsce w 2015 i 2016 roku Mieszkańcy przyjęli 71 uchwał wskazujących potrzebę realizacji 54 zadań. Kalkulowany łączny koszt wykonania tych zadań to 34 136 973 zł. Spośród powyższych zadań zrealizowano dotychczas 17 – łącznie z tymi, których realizację zakończymy w 2017 r. W różnej formie realizacji są 24 zadania. Organy Gminy nie podjęły żadnych decyzji budżetowych w przypadku pozostałych 13 zadań. Nie oznacza to jednak, że nie podejmowano żadnych działań i decyzji, mających na celu ich przyszłą realizację. Jako przykład takich działań niech służy sytuacja wokół uchwały zebrania wiejskiego Sołectwa Płoskie z 2016 roku (poz. 24 tabeli 5 na str. 16). Zadanie nie zostało ujęte w budżecie Gminy 2017 roku, ale ujęto w nim dwa inne zadania Płoskiego, których realizację rozpoczęto w latach wcześniejszych. W ten sposób ułatwiono ewentualne umieszczenie zadania z uchwały zebrania wiejskiego 2016 r. w budżecie 2018. Patrząc na statystykę i wykaz, zamieszczony na stronach 15-19 Biuletynu, proszę pamiętać, że budżety Gminy lat 2016 i 2017 to także inne zadania inwestycyjne. Zrealizowane wydatki inwestycyjne budżetu 2016 roku to kwota 9 925 603 zł (64 zadania). Budżet 2017 r. w zakresie inwestycji to obecnie 17 048 407 zł. Ze szczegółami realizacji uchwał zebrań wiejskich lat 2015 i 2016 można zapoznać się na stronach 15-19 Biuletynu.

Czy można wymyśleć inny, niż aktywność na zebraniach wiejskich, sposób na udział Mieszkańców w życiu publicznym Gminy? Chętnie posłucham propozycji. Ja nie wyobrażam sobie idei samorządów gminnych opartej wyłącznie na aktywności w samorządowej kampanii wyborczej. Ona jest raz na cztery lata. Czym mamy więc wypełnić samorządową demokrację pomiędzy wyborami? Oczywiście nie tylko zebraniami wiejskimi, ale dla mnie są one fundamentem, na którym można budować coś więcej. Dlatego jestem na tych zebraniach osobiście. Problem w tym, aby Mieszkańcy chcieli przyjść na spotkanie z Wójtem, Radnym, Sołtysem, także Sąsiadami. Im będzie nas więcej, tym mniej będzie niezdrowych emocji. Poszerzymy swoją wiedzę o stanie sołeckich i gminnych spraw, i zapewniam – przyspieszymy realizację tego, co nam potrzebne i realne. Zachęcam do udziału w zebraniach wiejskich. ZAPRASZAM. Dojadę na każde. Zapraszam też do dyskusji poprzez „zadaj pytanie Wójtowi”. W ten sposób też można przygotować się do udziału w zebraniu wiejskim. Jestem do dyspozycji. CZEKAM na e-maile.

Zobacz szczegółowe tabele Ustawa o funduszu sołeckim

21.07.2017 r.
/Ryszard Gliwiński/