Nie zginiecie w naszej pamięci |
05.02.2010 o godzinie 08:40 |
W dniu 10 stycznia 2010 r. w Kościele pw. Św. Bartłomieja Apostoła w Sitańcu miała miejsce uroczystość patriotyczno-religijna z okazji 70 rocznicy wybuchu II wojny światowej i 68 rocznicy wysiedleń w parafii Sitaniec.
W czasie uroczystości poświęcono odrestaurowane pomniki: Żołnierzy Września 1939 r. i Poległych Strażaków OSP w Sitańcu. Renowacji, która kosztowała 10 548,00 zł dokonano dzięki środkom finansowym wyłożonym przez Samorząd Gminy Zamość.
Początkiem tragicznych wydarzeń, które miały miejsce na terenie parafii Sitaniec w czasie okupacji hitlerowskiej było wysiedlenie w listopadzie 1941 r. dokonane na mieszkańcach wsi Białobrzegi, Wysokie i Bortatycze. Wysiedlenia te posłużyły do przygotowania operacji wysiedleńczej w ramach Generalnego Planu Wschodniego rozpoczętej w listopadzie 1942 r.
W dniu 6 grudnia 1942 r. ten tragiczny los spotkał mieszkańców Sitańca. Mieszkańców wypędzono z domów i zgromadzono w kościele w Sitańcu. Następnie przewieziono do obozu w Zamościu. Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Zimno, brud i choroby, bestialskie traktowanie przez strażników powodowały codziennie wiele zgonów. W wyniku dokonywanych selekcji oddzielano dzieci od rodziców. Osoby zdrowe wysyłano na roboty przymusowe do III Rzeszy, a dzieci i starców wywożono w nieznanym przez więźniów kierunku. Część z nich trafiła do obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu i na Majdanku oraz do tzw. wsi rentowych wyznaczonych przez okupanta. Wysyłki odbywały się w mroźne, zimowe dni, w wagonach towarowych. Dzieci szczególnie ciężko znosiły mordercze warunki. Oddzielone od rodziców, głodne, przemarznięte, umierały przed dotarciem do miejsca przeznaczenia. Za pośrednictwem kolejarzy wieść o transportach dzieci nabrała rozgłosu. W miejscach postoju transportów miejscowa ludność starała się je wszelkimi sposobami, z narażeniem życia, wykupić bądź wykraść. Dzięki temu wielu dzieciom udało się doczekać końca wojny. Tysiące z nich wywiezionych w głąb III Rzeszy, często zbyt małych aby pamiętać skąd pochodzą, nie powróciło do swej ojczyzny.
W obronie wysiedlanej ludności wystąpiły oddziały Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej. To ich działania spowodowały, że akcja wysiedleńcza realizowana w ramach tzw. Generalnego Planu Wschodniego zakończyła się niepowodzeniem. Okupant zdołał wysiedlić 297 wsi, około 110 000 ludzi, chociaż planował znacznie więcej.
Pamięci ofiar i bohaterów tamtych dni poświęcona była uroczystość zorganizowana wspólnie przez: Związek Kombatantów i Osób Represjonowanych Ziemi Zamojskiej i Samorząd Gminy Zamość. Wzięli w niej udział: poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak - Prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Zamość, Edward Zubrzycki Prezes Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich Okręg Zamość, związki kombatanckie, poczty sztandarowe, przedstawiciele Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej, Wojskowej Komendy Uzupełnień, władz Powiatu Zamojskiego i Gminy Zamość oraz młodzież i grono pedagogiczne z Zespołu Szkół w Sitańcu i Wysokiem.
Oprawę muzyczną zapewniły: zespół “Sitanianie” oraz Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP z Białowoli. Uroczystość rozpoczęła się poświęceniem odrestaurowanego pomnika Żołnierzy Września 1939 r. znajdującego się na terenie cmentarza parafialnego w Sitańcu. Przybyłych do świątyni gości powitał Prezes Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych Ziemi Zamojskiej Zbigniew Tchórzewski. Mszę Świętą w intencji pomordowanych w latach 1939-1945 odprawił Ks. Proboszcz Bolesław Zwolan. W swojej homilii przypominał tragiczne wydarzenia, które miały miejsce na terenie parafii Sitaniec w czasie okupacji hitlerowskiej.
Po mszy świętej uczestnicy przemaszerowali pod pomnik Poległych Strażaków OSP w Sitańcu, gdzie Ks. Proboszcz Bolesław Zwolan dokonał jego poświęcenia. Następnie delegacje złożyły wieńce.
Druga część uroczystości odbyła się w Zespole Szkół im. Dzieci Zamojszczyzny. Prezes Zbigniew Tchórzewski przedstawił tragiczną historię wysiedleń ludności Zamojszczyzny i jej bohaterskiego oporu stawianego hitlerowskiemu okupantowi.
Głos zabrał również poseł na Sejm RP Sławomir Zawiślak oraz Edward Zubrzycki Prezes Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich Okręg Zamość. Za udział i organizację uroczystości organizatorom i zgromadzonym podziękował Wójt Gminy Zamość Ryszard Gliwiński.
Na zakończenie wysłuchano koncertu pieśni i poezji patriotycznej w wykonaniu zespołu "Sitanianie".
Mirosław Jakóbczak
