Gmina Zamość

Szopinek

Miejscowość położona we wschodniej części gminy Zamość.

Nazwa miejscowości jest zagadkowa i obecnie trudna do wyjaśnienia, w dokumentach przedstawiana była w różnych formach. W 1450r. pisano ją jako Szeppino, w 1541r. Szopyn, w 1564r. Sepin, 1618r. – Szopinek, w 1732r. Szepin, 1743r. Szupinek, w 1751r. Szczepinek, a w 1786r. Szypinek.

1450r. – pierwsze wzmianki o wsi, wtedy jej dziedzicem był Andrzej (Jan) „de Szeppino”. W 1531r. wieś należała do łacińskiej parafii sitanieckiej, ale jako jedyna miejscowość dzisiejszej gminy Zamość, należała administracyjnie do staropolskiego powiatu grabowieckiego województwa bełskiego (leżała na jej zachodnim skraju).

W połowie XVIw. poszczególne części wsi były własnością przedstawicieli różnych rodów szlacheckich. Rejestr poborowy z 1578r. wskazywał działy: Andrzeja i Wojciecha Stapkowskich, Stabrowskiego, Stawskiego, Kopińskiego i Zabielskiego.

1579r. – Jan i Dorota ze Stapkowskich Żebrowscy zostali zmuszeni oddać własne, mocno obciążone długami działy w Sepinie Janowi Zamoyskiemu.

1580r. – Jan Zamoyski nabył część wsi należącą do Wojciech Stabrowskiego.

1583r. – Jan Zamoyski pozbył się z pozostałej części wsi swojego krewnego – Jacka Zamoyskiego, zabierając mu udział za jego długi.

1589r. – całość wsi została włączona do Ordynacji Zamojskiej, Miejscowośc pozostawała w niej aż do XIXw.

przed 1618r. - uległa zmianie nazwa wsi z Szepina czy Szopina na Szopinek. Być może wiązało się to ze zmianą charakteru gospodarczego i przynajmniej częściową likwidacją wsi na korzyść folwarku, ponieważ od tego czasu coraz częściej pojawiają się opisy nie wsi, a jedynie samego folwarku szopińskiego.

przed 1758r. – folwark został przekazany bazylianom zamojskim przez Jana Jakuba Zamoyskiego, opiekuna małoletniego ordynata Klemensa. W 1760r. nadanie odebrano zakonnikom unickim, w zamian obiecując wypłatę uposażenia 500 zł rocznie.

II poł. XVIIIw. – we wsi, obok starego, powstał drugi nowy folwark ordynacki. Na planie z 1827r. w Szopinku widzimy tylko jeden folwark, nie wykazano istnienia wsi.

1880r. – działał tu drewniany młyn wodny, który był własnością Franciszka Kozaka.

ok. 1892r. – w Szopinku były 2 domy dworskie, 31 domów chłopskich.

IX.1905r. – robotnicy rolni, pod wpływem agitacji PPS, celem wymuszenia ustępstw na właścicielu, przerwali pracę. Strajk stłumiła straż ziemska. W 1919r. robotnicy rolni i służba z folwarku Szopinek podpisała petycję z żądaniami poprawy sytuacji ekonomicznej i socjalnej.

1942r. – miała działać we wsi tajna organizacja o nazwie Unia, prawdopodobnie związana z ruchem o orientacji katolickiej, która w późniejszym okresie związana była z podziemnym Stronnictwem Pracy. Jej głównym założycielem i ideologiem był Jerzy Braun.

2-9.XII.1942r. – Niemcy wysiedlili Szopinek. Zgodnie z niemieckimi planami osiedleńczymi wieś miała być przebudowana i zreorganizowana. Przed „reformą” we wsi istniało 68 gospodarstw, a po scaleniu, pozostało 42. Na 17 gospodarstwach mieli pracować „nowoosiedleni chłopi polscy”, a na pozostałych 25 – „miejscowi chłopi od dawna tu osiadli”. Miano tu umieścić 40 rodzin polskich, „wypuszczonych zza drutów w Zamościu”.

1.VII.1944r. – aż 20 osób z Szopinka należało do konspiracji akowskiej.